|
 Prof. dr Duško Vasić, direktor Bolnice
Opšta bolnica „Sveti apostol Luka“ Doboj
Pop Ljubina ulica bez broja, Doboj! Na toj adresi je bolnica, koja je samo po imenu dobojska, jer pripada široj regiji.
Naime, po nameni i organizaciji, ona je zdravstvena ustanova regionalnog tipa, koja obezbeđuje stacionarnu i konsultativno-specijalističku zdravstvenu zaštitu sekundarnog i delom tercijarnog nivoa, za približno 270.000 stanovnika sa osam opština dobojske regije (Brod, Derventa, Šamac, Modriča, Vukosavlje, Teslić, Petrovo i Doboj). Osnovana je 9. marta, daleke 1952. godine, ne samo kao preka potreba, već i kao davnašnja težnja naroda ovoga kraja.
No ‘ajde da malo evociramo sećanja, jer svako ko je na svoja pleća okačio blizu šest nemirnih decenija i nije se povio ni slomio, ima šta da kaže!
Godina mnogo, sećanja još više. Dosežu čak do Prvog svetskog rata, kada se u Doboju naziru prve zdravstvene institucije. Gradski ambulatorijum, smešten u zgradi tadašnje opštinske uprave, i dr Simon Levi, Austrijanac, koji je sve do 1923. godine, bio jedini lekar u Doboju.
Rat je završen a novouspostavljena država, Kraljevina Jugoslavija, postavlja savremene osnove za osnivanje državnih zdravstvenih institucija. To su higijenski zavodi, a unutar njih, domovi narodnog zdravlja, kao isturene jedinice higijenskih zavoda. Tako je 1. novembra, 1937. godine, Vrbaska banovina otvorila Dom narodnog zdravlja u Doboju, čime započinju savremeni organizacioni oblici zdravstvene zaštite putem planiranja i programiranja, a na osnovu prethodnog praćenja stanja zdravlja stanovništva.
Opet ratne oluje kidaju mukom i radom stvarano! Drugi svetski rat pustoši i ovaj region. Politika, privreda pa i zdravstvo, gibaju se prema ponuđenom, u mogućim i nemogućim varijantama. Opet izgradnja, omladinske radne akcije, socijalističko samoupravljanje. Polet i entuzijazam masovno zahvataju celu zemlju. Na području dobojskog regiona, početkom gradnje omladinske pruge Šamac-Sarajevo 1947. i pruge Doboj - Banjaluka 1950. godine, stvorena je dodatna klima rada i stvaralaštva u svim oblastima života. Svakako, i zaštita i unapređenje zdravlja naroda, dobijaju nove šanse. Za potrebe omladinskih radnih brigada osnovane su zdravstvene ambulante s odgovarajućim kadrovima i opremom. Odmah zatim osnovana je i Omladinska bolnica u Doboju, čijim su otvaranjem stvorene mnogo bolje mogućnosti za lečenje i zdravstvenu zaštitu ne samo brigadira, već i građanstva sa šireg dobojskog regiona. Završetak radnih akcija rađa ideju da se Omladinska bolnica preda na korišćenje opštini Doboj. I tako je, 9. marta 1952. godine, uz prisustvo velikog broja građana Doboja i okoline, te uglednih gostiju, na svečan način otvorena OPŠTA DRŽAVNA BOLNICA U DOBOJU. U početku, ona je imala svega dva odeljenja u skromnim uslovima sa samo 90 postelja. Hirurško odeljenje sa porodilištem bilo je locirano u staroj adaptiranoj zgradi, a Odeljenje za unutrašnje bolesti, u baraci. Magacin, vešeraj i kuhinja pronašli su svoje mesto u pomoćnim objektima. I kao takva, uz velike napore entuzijasta, zdravstvenih i drugih radnika, Opšta bolnica uspeva da već u prvoj godini leči 3.566 bolesnika, da izvrši 538 različitih hirurških zahvata i 283 porođaja. Zbog činjenice da je ponikla pedesetih godina, u klimi snažnog napretka svih oblasti privrednog i društvenog života, nesporno je da je takav ambijent pogodovao bržem i uspešnijem razvoju i same bolnice, koja će brzo postati regionalna zdravstvena ustanova.
Već su i šezdesete godine prošloga veka! Prvoga jula 1967. godine, a u skladu sa aktuelnom političkom situacijom, nastaje nova zdravstvena ustanova, Regionalni medicinski centar „23. avgust“ i to samoupravnim objedinjavanjem -integracijom Opšte bolnice, Zavoda za zaštitu zdravlja, Apoteke i Doma zdravlja u Doboju.
Medicinski centar „23. avgust“, napredan i prosperitetan, dočekuje i 26. april 1992. godine, kada se po treći put u istom veku, zla kob rata nadvila i nad dobojskim regionom. Njegova oprema i kadrovi, milom ili silom, našli su se na različitim teritorijama zaraćenih strana, ali njegovi integralni delovi ostaju sve do 1994. godine, kada dolazi do dezintegracije, odnosno do izdvajanja Opšte bolnice. Vlada Republike Srpske, 20. jula 1994. godine, donosi odluku o osnivanju Opšte bolnice Doboj u državnoj svojini, koja će dobiti ime „Sveti apostol Luka“. Nju je osveštao Njegovo preosveštenstvo episkop zvorničko-tuzlanski, gospodin Vasilije. Tim činom ustanovljena je i krsna slava bolnice koja se slavi 31. oktobra.
„Bolnica je u cijelom periodu trajanja rata neprekidno radila u neposrednoj blizini fronta, na udaljenosti od nekoliko kilometara, u dometu puškomitraljeza, topova i minobacača. U nekoliko navrata je, bez obzira na svoj status po međunarodnim konvencijama i principima, bila neposredni cilj topovskih i minobacačkih granata, ali nikada nije prestala da obavlja svoju djelatnost“, s ponosom ističe direktor Opšte bolnice „Sveti apostol Luka“ Doboj, prof. dr Duško Vasić i dodaje, da zdravstveni radnici bolnice od samoga početka rata nikada nisu vratili nijednog bolesnika ili povređenog, a da ga nisu pregledali ili lečili, bez obzira na narodnost, veru, političko opredeljenje ili učešće u ratnim sukobima. Svako je bio zdravstveno zbrint u uslovima kadrovskih i materijalnih mogućnosti, a vredan pomena i pažnje je i podatak da je u ratnom periodu, u dobojskom porodilištu rođeno 6.126 dece. Poratni period karakterisale su promene u načinu i organizaciji rada i prilagođavanje novim trendovima. Išlo se ka postepenoj zameni stare i dotrajale opreme, reorganizaciji službi i njihovih kadrova, renoviranju objekata i stvaranju što povoljnijih uslova za rad.
Bolnica danas
Opšta bolnica „Sveti apostol Luka“ Doboj, kao prvi referalni nivo u zdravstvenom sistemu, savremena dostignuća medicinske struke stavlja u službu zdravlja građana, koordiniranim delovanjem sa Kliničkim centrom u Banjaluci i s drugim zdravstvenim ustanovama u širem okruženju. Ona danas raspolaže sa 602 bolesničke postelje. „Tokom prošle godine, ostvareno je ukupono 116.834 BOD, 132.286 pacijenata je posjetilo bolnicu kroz prijeme kliničkih službi, dok je 16.165 pacijenata primljeno na hospitalizaciju. Učinjeno je ukupno 3.931 operacija u opštoj anesteziji. Kroz Hirurško odjeljenje prošlo je oko 25.000 pacijenata. Ortopedija i traumatologija imale su oko 19.500 pacijenata. Na Odjeljenju za ginekologiju i akušerstvo obavljeno je 1.586 poroda. Na Odjeljenju psihijatrije, pomoć je zatražilo oko 15.000 pacijenata, što je za 1.500 više od primljenih pacijenata u prethodnoj godini. To je čak za trećinu više od evidentiranih pacijenata u ratnim i godinama neposredno nakon završetka ratnog sukoba u BiH. Po mišljenju naših neuropsihijatara, to je pokazatelj da se u BiH tek počinju osjećati prave posljedice rata koje se sada manifestuju u ekstremnom obliku. O tome najilustrativnije svjedoči podatak da je na odsjecima Neurologije, Akutne psihijatrije, Moždane jedinice i Intenzivne njege, za adekvatno zbrinjavanje ležećih pacijenata potrebno gotovo uvijek stotinu, a Odjeljenje je projektovano za 76 kreveta. Najčešći razlozi hospitalizacije su moždani udar, epilepsija i druga duševna oboljenja, a takođe i bolesti zavisnosti, od kojih prednjače alkoholizam i narkomanija“, istakao je prim. dr Simo Antonić, internista, pomoćnik direktora za medicinska pitanja, i dodao: ”U Službi za unutrašnje bolesti pregledano je 13.329 pacijenata, a od tog broja je 2.673 bolnički liječeno. RTG dijagnostika uradila je ukupno 37.958 usluga, a biohemijska i mikrobioliška laboratorija preko 250.000 analiza. I druge medicinske službe bilježe trend porasta pružanja zdravstvenih usluga u hospitalnim uslovima i konuslatativno-specijalističkoj zaštiti. Nemedicinski sektor dobro prati zahtjeve medicinskog dijela“, naglasio je dr Antonić. Osvrnuvši se na ljudske resurse, na ljude u belim mantilima koji su na svoj put stasavanja u medicinare, sa sobom poneli samo ono najčovečnije i svekoliku težnju da svoju profesiju vinu do časnog epiteta, do Hipokratove zakletve i najuzvišenijeg humanizma, dr Antonić je dodao: “Medicinska služba funkcioniše u 19 organizacionih jedinica medicinskog karaktera i tri organizacione jedinice nemedicinkog karaktera. Bolnica trenutno zapošljava 114 doktora, 229 medicinskih sestara/tehničara, 76 specijalista, četiri subspecijaliste, 28 specijalizanta, jedan specijalista je na subspecijalizaciji i osam doktora opšte prakse. U bolnici rade četiri doktora medicinskih nauka, tri su u nastavnom zvanju profesora, jedan u zvanju docenta i četiri magistra medicinskih nauka. Nemedicinskih radnika ima 208“.
Nekadašnje bujne i raskošne dobojske livade i voćnjaci, ustupili su mesto desetini hramova ljudskog zdravlja u kojima te nesretne boleštine, u većini slučajeva, bivaju zaustavljene i pobeđene. „Vrijednosti Opšte bolnice u Doboju su opredijeljenost reformskim procesima, prihvatanje i u praksi provođenje pozitivnih svjetskih iskustava u pružanju zdravstvenih usluga, profesionalizam, timski rad i posvećenost pacijentima. Glavni interes Menadžmenta Bolnice je organizovanje rada ka pružanju kvalitetne zdravstvene usluge za stanovništvo u regiji Doboj, kontinuirana edukacija medicinskog i ostalog bolničkog osoblja, praćenje i primjena novih tehnika i tehnologija u cilju poboljšanja kvaliteta zdravstvenih usluga. U skladu s politikom koju provodi Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske u bolnicama i kliničkim centrima, Bolnica u Doboju se nalazi u projektu uvođenja ISO standarda, akreditacije laboratorija i primjene kliničkih puteva. Zaposleni, svojim ličnim djelovanjem i stavom, pružanjem kvalitetnih usluga i davanjem pozitivne slike o svojoj ustanovi obezbjeđuju materijalnu egzistenciju, kao i zadovoljstvo pacijenata koji se u njoj liječe, što je naglašeno i u Politici kvaliteta koja je usvojena“, sa zadovoljstvom ističe direktor Vasić, a što potvrđuju i podaci koje je publikovao Fond zdravstva, da je, provedenim anketiranjem pacijenata u bolničkim i zdravstvenim ustanovama RS, Opšta bolnica u Doboju visoko rangirana (treće mesto po kvalitetu usluga), sa koeficijentom 3,82. Konsultativno specijalistička zaštita je, prema anketama Fonda, dobila najveću ocenu – maksimalnih 5, a nakon nje, s koeficijentom 4,66 su uslovi lečenja. “Niže ocjene date su segmentu ishrane pacijenata, te smještajnim uslovima, ali to je odraz naše realnosti, odnosno dotrajalosti objekata, te lošije opremljenosti sanitarnih čvorova. Ocjene da je bolnica u Doboju postigla najveće poboljšanje u liječenju pacijenata, obavezuju našu ustanovu, da dostignuti nivo zadrži i u ovoj godini”, dodaje direktor Vasić.
Tranzicioni period kroz koji prolazi društvo i okruženje, te svi tektonski poremećaji koji ga prate, nezaobilazne ožiljke urezuju u sve segmente društva, pa i u zdravstvo. Problemi nisu mimoišli ni bolnicu u Doboju. Objektivna ocena stanja bolnice dobijena je 2007. godine, prvom nezavisnom procenom od osnivanja bolnice. Dokument, “Situaciona analiza u opštim bolnicama, kliničkim centrima i specijalizovanim zdravstvenim ustanovama Republike Srpske - Finalni izvještaj“, koji je uradila agencija ‘Boneks inženjering’ iz Beograda, argumentima je pokazala realno stanje. Strateška analiza je obelodanila niz nedostataka u bolnici Doboj koji su uzročno-posledično svrstani i grupisani u - efekte prošlog vremena - nedostatak realne procjene stanja i - odsustvo planiranja, koji su pune efekte ispoljili u poratnom i periodu globalne ekonomske krize. Među značajnim problemima ističu se - nerešen imovinsko pravni status (razgraničenje sa ranijim pravnim subjektima), - zastarelost građevinskih objekata (visok stepen otpisanih objekata - 48%) - medicinska i nemedicinska oprema je u visokom procentu (90%), tehnološki prevaziđena ili amortizovana - nerešena pitanja u oblasti ljudskih resursa. Dalje, bolnica je locirana na terenu koji zbog konfiguracije i klizišta predstavlja teškoće u komunikaciji, naročito u zimskom periodu...
„Navedene podatke Situacione analize prihvatili smo kao osnovu naših aktivnosti u sagledavanju uzroka takvog stanja i traženju rješenja za poboljšanje situacije. Zbog veoma lošeg stanja opreme i objekata, uslijedile su strateške intervencije Vlade i Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite kojim su zdravstvene ustanove dobile savremenu opremu, među kojima je značajan dio opreme došao i u našu bolnicu. Iz programa “Koreja 1“ kredita, bolnica je dobila osam anestezioloških aparata, tri monitoring linije za intenzivne njege (Služba za anesteziju i reanimaciju, Kardiologija, Intenzivna njega u Neurologiji), pet UZV aparata , savremeni CT....
Kreditni aranžman “Koreja 2“ obezbijedio je novi RTG aparat, pokretni RTG aparat (C luk), tri nova UZV aparata, tri respiratora, a nedavno je bolnnica dobila pet savremenih aparata za anesteziju tipa Draeger. Sopstvenim sredstvima i dijelom donacijama, renovirali smo Prijemnohirurški blok, službe urologije i transfuziologije, te krovove na većini zgrada. Neurološka služba je dobila moderne aparate za EEG, EMNG i transkranijalni kolor Dopler ultrazvučni aparat, Služba za mikrobiologiju moderan dijagnostički aparat Bact Alert, hematološki brojač i imunohemijski analizator dobila je Služba za biohemijsku dijagnostiku, aparat „Da Vinci Quatro“ Služba za transfuziju, operacione stolove Hirurška i Urološka služba... što su samo neke od važnijih investicija“, potvrdio je dr Simo Antonić.
Ali, bez obzira na evidentne probleme i tegobe koje prate ovu kao i sve druge zdravstvene ustanove u okruženju, vođena znalačkom rukom i smelom politikom menadžmenta, Bolnica „Sveti apostol Luka“, ima jasnu viziju koja utire put ka zdravoj budućnosti. Visok profesionalizam zaposlenih i menadžmenta, te poverenje koje nesumnjivo uživaju kod građana i pacijenata, čvrst su armirani temelj ovom svekolikom kolektivu koji garantuje sigurnost i stabilnost svakoj nadgradnji, a biće ih! Potvrdu rečenog, već dobijamo na Odeljenju ortopedije i traumatologije. Naime, kada jednoga dana, građanstvo, pacijenti i zaposleni u Opštoj bolnici, s trake sećanja budu skidali sve značajne trenutke vezane za događanja u zdravstvu, sa velikim zadovoljstvom će se sećati srede, 31. marta 2010. godine. Toga dana je na Odeljenju ortopedije i traumatologije dobojske bolnice, obavljene prve artroplastike kuka, odnosno ugrađivanje veštačkog kuka nakon povreda. Operacijamaje rukovodio prim. dr Vladimir Papić, šef Ortopedije KC Banjaluka, uz asistenciju ortopeda dobojske bolnice, koji već iza sebe imaju zavidna iskustva i uspehe. Ovo je značajan iskorak u lečenju pacijenata sa povredama kuka.
Njima ovaj događaj uliva veliku nadu u brzo ozdravljenje, jer kako je istakao dr Papić, ova metoda omogućuje da operisani pacijent za veoma kratko vreme staje na svoje noge, brzo se rehabilituje, nastavljajući normalan život.
Bolnica sutra
„U skoroj budućnosti vidimo našu bolnicu kao prepoznatljiv dio integrisanog zdravstvenog sistema s jedinstvenim informacionim sistemom i uspješno implementiranim projektom novog načina plaćanja zdravstvenih usluga (SITAP) prema dijagnostičkim grupama (DRG). Vidimo akreditovanu bolnicu od strane Agencije za akreditaciju. Vidimo zavidan kvalitet zdravstvene zaštite, koja će funkcionisati u novim, namjenski građenim, funkcionalnim prostornim kapacitetima, sa savremenom opremom. Vidimo zadovoljno osoblje i zadovoljne i spokojne pacijente“, s ponosom govori prof. dr Duško Vasić, profesor na Katedri za hirurgiju u Banjaluci, direktor Opšte bolnice u Doboju i predsednik Društva doktora medicine Republike Srpske.
Inicijativa i predlog Menadžmenta, da se pokrene izgradnja nove bolnice zbog neadekvatno rešenog prostora i dotrajalosti objekata u kojima sada radi, naišla je na razumevanje Vlade Republike Srpske. U tom smislu, za izgradnju nove bolnice pronađena je adekvatna lokacija na području grada, ukupne površine nešto manje od 4,5 hektara. Vlada je 2009. godine ugovorom prenela bolnici pravo korišćenja i raspolaganja nad zemljištem, gde je planirana izgradnja nove bolnice. Svi pripremni radovi oko knjiženja zemljišta su završeni, čime su se stekli preliminarni uslovi za dalje aktivnosti. Sve opštine koje gravitiraju bolnici Doboj podržavaju ovu aktivnost i izražavaju spremnost da materijalno pomognu izgradnju. Na delu zemljišta koje je predviđeno za novu bolnicu, već je izgrađen i pušten u upotrebu novi, moderan dijalizni centar koji je finansirao „Frezenius medical care“ Banjaluka, na osnovu ugovora koji je zaključen s Vladom RS.
I tako, skoro šest decenija u službi svoga naroda. Celi ovaj period je zapravo specifičan razvojni put bolnice u Doboju. Nosila je pri tome u sebi snažan pečat entuzijazma i humanosti ljudi koji su u njoj radili. U jednom vremenu nije bilo sredstava za rad, u nekom drugom, nedostajali su stručnjaci, u trećem nije bilo prostora i opreme, ali uvek je bilo životnog nastojanja i čvrstog ubeđenja da se može i mora bolje i dalje i vera da se radi ljudski, koristan i odgovoran posao. Ta unutrašnja stremljenja bila su snažna pokretačka snaga i najveća njena vrednost. Danas, kada je Opšta bolnica Doboj, po svom statusu, koncepciji, kadrovskom i materijalnom potencijalu i kapacitetima nezaobilazna institucija u sistemu zdravstvene zaštite Republike Srpske, potrebno je reći da se na taj široki drum izašlo kroz ovih, skoro šest decenija, zato što su oni koji su tu radili, hteli i znali više nego što su mogli i bili uporiji i čvršći od vremena i prakse. Zato što su bili organizovani, orni i spremni da u svoje okrilje prime i zbrinu sve one kojima je pomoć potrebna, baš kao i Doboj grad koji vekovima na raskrsnici puteva dočekuje i u svoje okrilje prima sve putnike dobronamernike, koji mu se uvek i iznova vraćaju, zadivljeni lepotom njegovih reka, savršenim mirom i spokojem prirode, uljuljkanim u vekovni zagrljaj stare kamene tvrđave...
|
