Navigacija: Pocetna  Pocetna Periferne okluzivne arterijske bolesti (POAB) |
|
Periferne okluzivne arterijske bolesti (POAB) |
 Dr Dobrinka Živanić fizijatar angiolog ZZMR "Dr Miroslav Zotović"
Kada se govori o POAB najčešće se misli na oboljenje perifernih krvnih sudova kome je uzrok ateroskleroza, što i nije daleko od istine ako se uzme u obzir činjenica ateroskleroza uzrok ovog oboljenja u više od 90% oboljelih. Posebno mjesto zauzima ateroskleroza kod osoba koje imaju Diabetes mellitus, bilo da su na oralnim hipoglikemicima ili na terapiji insulinom. Naravno ateroskleroza kod dijabetičara se ne razlkuje patomorfološki, ali se javlja u mlađoj životnoj dobi i ima najčešće drugačiju distribuciju na krvnim sudovima. Na arterijama donjih ekstremiteta najčešće su zahvaćene arterije potkoljenice a takva distribucija umanjuje mogućnost operativnog zahvata na krvnim sudovima. I neka druga oboljenja neupalne i upalne etiologije mogu da uzrokuju POAB (Mb. Buerger, vasculitis,ć). POAB 10x češće zahvata donje ekstremitete.
 Kod postavljanja dijagnoze POAB vrlo važnu ulogu ima anamneza: glavne tegobe, faktori rizika, komorbiditet, porodična anamneza. Vrlo je važno da dobijemo podatak da li se bolovi javljaju u mirovanju ili kod kretanja i vezani su za određenu hodnu distancu. Takođe su važni faktori rizika: pušenje , povišen krvni pritisak, hiperholesterolemija i hipertrigliceridemija, povećana tjelesna težina, odnosno povišen BMI. Inspekcijom posmatramo da li postoje trofičke promjene na koži stopala i noktima, smanjena dlakavost na koži potkoljenica, promjena boje kože, ishemička ulcera. Ishemička ulcera se javlja na dorzumu stopala i prstima, praćena je jakim bolovima koji se smanjuju kod spuštanja noge. Ulcera uzrokovana venskom insufi cijencijom se javlja iznad medijalnog maleola, bolovi se smanjuju pri elevaciji ekstremiteta. Trofička ulcera se javlja na mjestima pritiska i nije bolna.
Palpacijom stopala tražimo razliku u temperaturi kože stopala. Pritiskom na nokat palca stopala pratimo koliko dugo se zadrži izazvano bljedilo nokta čime provjeravamo kapilarno punjenje. Ako bljedilo traje kratko nalaz je zadovoljavajući a bljedilo koje traje duže zahtijeva dalje pretrage. Palpacijom pulsacija magistralnih arterija na donjim ekstremitetima dobijamo najviše informacija o stanju arterijske cirkulacije. Pulsacije opisujemo kao uredne, oslabljene i nepalpabilne. U zavisnosti od nivoa na kome imamo oslabljene ili ne palpiramo pulsacije, možemo pretpostaviti gdje se nalazi suženje odnosno potpuna okluzija arterije patološkim supstratom. Takođe palpacijom abdomena možemo postaviti sumnju na aneurizmu abdominalne aorte. Auskultacijiom se kod normalnog nalaza ne čuje šum iznad arterija, ali iza suženja arterije čuje se šum, koji nas upućuje na potrebu provođenja dodatnih dijagnostičkih procedura. Ako se postavi sumnja na POAB, za dijagnostiku nam je na raspolaganju nekoliko neinvazivnih testova:
TEST REAKTIVNE HIPEREMIJE
ABI (ankl-brachial index)
SEGMENTNI PRITISCI
KLAUDIKACIONA DISTANCA
TEST OPTEREćENJA
CDS-SPEKTRALNA ANALIZA
U svakodnevnom radu najčešće
koristimo:
- mjerenje klaudikacione distance i to početna klaudikaciona distanca i maksimalni pređeni put, što nam govori poslije koliko pređenih metara se javlja prvi bol i kolika je maksimalna hodna distanca uz bolove. Prema hodnoj distanci oboljelog određuje se pripadnost stepenu oboljenja prema Fontainevoj skali gdje:
I STADIJ-ASIMPTOMATSKI ILI NEKARAKTERISTIčNE TEGOBE
II STADIJ-INTERMITETNTNA KLAUDIKACIJA-II a HODNA DISTANCA VEćA OD 200 m -II b HODNA DISTANCA MANJA OD 200 m
III STADIJ- BOL U MIRU
IV STADIJ- ULCERACIJA ILI GANGRENA
ABI ili pedobrahijalni index koji izražava odnos krvnog pritiska na nadlaktici i na potkoljenici. Za sve oboljele koji imaju diabetes mellitus ABI ima ograničenu dijagnostičku vrijednost zbog mediskleroze koja se javlja kod jednog broja ovih bolesnika, a kod mjerenja daje lažno visoke rezultate. Različita stanja i oboljenja mogu dati simptome koji su slični simptomima POAB. Od nevaskularnih uzroka to su: bolovi u kuku, periferne neuropatije, stenoza spinalnog kanala (pseudoklaudikacije), prolaps intervertebralnog diska, a od vaskularnih oboljenja su: arterijska embolija, Mb. Buerger, tromboza dubokih vena, aneurizma poplitealne arterije.
Liječenje POAB može biti operativno i konzervativno. Za operativno liječenje potrebno je uraditi angiografi ju, kako bi se odredio stepen i mjesto okluzije krvnog suda, te mogućnost za hirurško liječenje. Svi bolesnici koji nisu za hiruški tretman a imaju dijagnostički veri- fi kovanu POAB (distalna kruralna bolest, oboljeli u stadiju II po Fontaineu, stanja nakon operativnog zahvata na krvnim sudovima) konzervativno se tretiraju i rehabilituju na našem odjeljenju.
Cilj liječenja: promjena životnog stila, smanjenje subjektivnih smetnji, stimulacija razvoja kolateralnog krvotoka.
Kolateralni krvni sudovi
U terapiji primjenjujemo:
o fizikalnu terapiju (kinezitretman, elektroterapijske procedure, hidroterapiju, laseroterapiju, vakuumkompresivnu terapiju),
o medikamentoznu terapiju (vazoaktivni kokteli, niskomolekularni heparin, oralni antikoagulansi, antiagregaciona terapija, simptomatska terapija,
o HBOT
o ortopedska pomagala Kompleksnost tretmana koji pružamo je jedinstvena i višestruko je korisna za naše pacijente.
|
|
|
|
|
|
