Navigacija: Pocetna

Izdanja

Ljekovito bilje

Broj 33
Veliko zlato za Ljubicu, fitoterapeuta iz Kotor Varoša Lekovito bilje pod Suncem Polja okupana prolećnom zorom, umivena rosnim mirisom trave i tek izniklog bilja. Može li biti išta prirodnije od bosih nogu koje gaze prohladno zelenilo trava i travčica i paze da ne dotaknu nežne ljubičaste oblačiće procvale majčine dušice koje sjaje milionima kapljica osunčane jutarnje rose. Bose noge koje paze da ne probude usnuli maslačak, jer njegovo buđenje, rasuće po polju mekane i nežne paučine, a one mu tako usnulom, daju ljupkost poljupca. Može li lepše od kapljica koje ljubičastoj i žutoj boji mirisnog bilja, poput malenih prizmi, dodaju i sve ostale boje duge, a ti naprosto znaš da se ne smeš zameriti dûgi i pregaziti je, jer se tada sreća može okrenuti od tebe u neku drugu stranu. I ona je to znala! Rođena u Dabovcima na domak Kotor Varoša, svakodnevno okružena mirisom biljaka i eteričnih ulja, dugu nije pregazila! U sebe je upila, pa danas pod dûgom svoje sudbine, pomaže. Pomaže dušom i željom i darovima iz bašte skladne i harmonične majke prirode. Put Ljubice Marković, danas fitoterapeuta, počeo je detinjim interesom za prirodno. Taj interes poveo je do proučavanja holističkih metoda isceljivanja i pristupa zdravlju. Danas u Dabovcima, SUNCE sija neprekidno. Kroz njega, svojom ljubavlju prema poslu koji radi, Ljubica osvetljava puteve mraka. "Još 1987. godine zvanično, pod nazivom "SUNCE", počela sam da koristim ljekovite trave i pomažem ljudima sa dosta uspjeha. Danas već imam oko 120 000-130 000 evidentiranih korisnika mojih ljekovitih trava koje sam brižno kombinovala, te tako napravila oko 15, dosta dobrih kombinacija. Kažem dobrih, jer je njihovo ljekovito dejstvo potvrđeno kod korisnika, kojih sada već ima sa svih prostora bivše Jugoslavije, pa i iz inostranstva. Moji proizvodi mogu se naći čak u Kanadi i u SAD-u", govori nam Ljubica i dodaje: "Ono što je samoniklo, dvadesetak porodica sa kojima sarađujem, vrijedno sakuplja po obroncima Kozare, Vlašića, Ozrena, Borja i u Hercegovini. Na svojim plantažama uzgajam neven, bosiljak, kamilicu, ehinaceu, lan... Radim sa preko 50 biljnih vrsta. Uz finansijsku podršku USAID-a otvorila sam pogon za sušenje i preradu ljekovitog bilja sa dnevnim kapacitetom prerade od 700 do 1000 kilograma".
Detaljnije...

Svjetska zdravstvena organizacija

Broj 33

Skupština Svetske zdravstvene organizacije

G. Ban Ki Mun, Generalni sekretar Ujedinjenih nacija

Globalna solidarnost - svetski odgovor na pandemiju gripa

Ženevi (18-22. maja) je održano 62. zasedanje Skupštine Svetske zdravstvene organizacije, na kojoj je učestvovao i prof. dr Tomica Milosavljević, ministar zdravlja Republike Srbije, kao šef delegacije Srbije. Glavne teme ovog zasedanja bile su:

• Priprema zemalja članica Svetske zdravstvene organizacije (SZO) za pandemiju novog gripa sa akcentom na pripreme za proizvodnju vakcina.

• Uticaj svetske ekonomske krize na zdravstvene sisteme zemalja članica, sa osvrtom na zaštitu zdravlja ranjivih populacionih grupa od štetnih efekata globalne krize.

Na Skupštini je, takođe, raspravljano pitanje programskog budžeta SZO.

Ban Ki Mun, generalni sekretar Ujedinjenih nacija se obratio Skupštini u svojstvu specijalnog gosta zasedanja i istakao da je liderska uloga dr Margaret Čen i brzina reagovanja, u koordinaciji sa zemljama članicama pokazala da je SZO spremna za reagovanje u svakoj situaciji. Ovo je globalno lice SZO u globalnoj krizi. Ban Ki Mun je rekao da ga je ohrabrila posvećenost i profesionalizam koju je zapazio u aktivnostima SZO.

Održana je konsultacija dr Margaret Čan i Ban Ki Muna sa predstavnicima 30 proizvođača vakcina širom sveta. Sastanku je prisustvovao dr Ranko Dakić, direktor Instituta za virusologiju i imunologiju «Torlak». Tom prilikom su razmatrana sva važna pitanja u vezi sa pripremom vakcinalnog soja virusa gripa i proizvodnjom vakcine.

U plenarnoj debati učestvovao je i šef delegacije Srbije, prof. dr Tomica Milosavljević, ministar zdravlja, koji je istakao u svom izlaganju da je višestruka javnozdravstvena kriza kroz koju svet prolazi – finansijsko ekonomska, pretnja pandemije novog gripa, kao i pretnja globalnom zdravlju klimatskim promenama, veliki izazov za sve zdravstvene sisteme. Istakao je spremnost Srbije da aktivno, partnerski i koordinisano učestvuje u aktivnostima koje predvodi SZO.

Održano je posebno zasedanje ministara zdravlja nesvrstanih zemalja na kome je delegacija Srbije učestvovala u svojstvu zemlje posmatrača.

Srbija protiv raka

Broj 33
Predstavljen Nacionalni program Srbija protiv raka U Srbiji maligni tumori, posle kardiovaskularnih bolesti, predstavljaju najčešći uzrok umiranja. Tačnije, u Srbiji se svake godine dijagnostikuje oko 32.000 novih slučajeva malignih bolesti, istakao je prof. dr Tomica Milosavljević, republički ministar za zdravlje, dok od raka godišnje umre više od 20.000 ljudi. To Srbiju svrstava među države sa srednjim rizikom od umiranja od malignih bolesti u Evropi. Standardizovane stope mortaliteta od raka više su u Vojvodini, a niže u Srbiji, bez podataka za AP Kosovo i Metohiju, u odnosu na republički prosek.
Detaljnije...

Analiza DNK

Broj 33

Korak dalje u dijagnostici

Analiza DNK

Klasična medicinska dijagnostika koristi biohemijske, serološke i mikrobiološke metode u cilju uspostavljanja dijagnoze. Napretkom tehnologije ove metode daju rezultate koji su sve brži i precizniji. Međutim, ovakav pristup ne može u svim slučajevima da omogući adekvatno uspostavljanje dijagnoze. U takvim slučajevima se mora primeniti potpuno nova tehnologija. Umesto dokazivanja prisustva izvesnog proteina ili celog mikroorganizma, utvrđuje se postojanje određene sekvence DNK molekula koja nosi informaciju za sintezu tog proteina, odnosno, koja predstavlja specifičan deo genoma nekog mikroorganizma. Na ovakvom principu se zasniva dijagnostika analizom DNK.

Bez obzira na složenost organizma, sve informacije vezane za njegov rast, razvoj i razmnožavanje zapisane su upravo u DNK molekulu. Do revolucije u molekularnoj genetici dovela je metoda PCR (eng. polimerase chain reaction – lančana reakcija polimeraze) koja omogućava da se iz vrlo male količine početnog DNK materijala dobije količina koja je dovoljna da se sprovede određeno ispitivanje.

NMK

Broj 33

Interdisciplinarni sastanak sa međunarodnim učešćem u Banjaluci

V onkološki dani RS

Dvodnevni stručni sastanak hirurga, onkologa i anesteziologa sa međunarodnim učešćem na temu: karcinom jetre, bilijarnog trakta i pankreasa, održan je 7. i 8. maja ove godine u Banjaluci. Tom prilikom razmijenjena su iskustva u vezi sa patologijom, dijagnostikom i liječenjem malignih tumora jetre, ekstrahepatičnih žučnih kanala i pankreasa. Učesnici su bili iz kliničkih centara Novog Sada, Tuzle, Sarajeva, Mostara i Banjaluke kao domaćina. Tokom rada ovog skupa operaciju tumora jetre izveo je uvaženi hirurg prof. dr Zoran Milošević, načelnik hirurških klinika u Novom Sadu, uz asistenciju hirurga Kliničkog centra Banjaluka. Putem video linka ovu izuzetno tešku i komplikovanu operaciju pratili su učesnici ovog interdisciplinarnog sastanka.

Tumori regija o kojima je bilo riječi, uglavnom, u većini slučajeva imaju lošu prognozu zbog anatomske lokalizacije, odsustva i nespecifičnosti simptoma. Dijagnoza se uglavnom uspostavlja kada je bolest u poodmakloj fazi. To je faktor koji umnogome utiče na godine preživljavanja takvih pacijenata. Primarni tumori jetre su relativno rijetki tumori. Međutim, u jetri se često nalaze metastaze drugih malignih tumora. Faktori rizika za primarni karcinom jetre su hepatitis B i hronične bolesti jetre kao što su ciroze i hemohromatoze. Bolest je češća kod muškaraca starosne dobi od 50-60 godina. Smrtnost je vrlo visoka zbog činjenice da se samo 10-20 odsto tumora može hirurški odstraniti. Kod ostalih načina tretiranja preživljavanje traje od tri do šest mjeseci u prosjeku. Dijagnoza se postavlja putem ultrazvučne dijagnostike i KT/CT abdomena. Tretman je hirurški zahvat dok je hemioterapija uglavnom palijativna.

Sadržaj

Broj 32

BROJ 32

- Ugovaranje zdravstvene zaštite u 2009. godini

- Vantjelesna oplodnja

- Lavirint puberteta

- Adolescencija

- Dom zdravlja Prijedor

- Terapija astme

- Strategija u oblasti lijekova u RS

- Osteoporoza

- VMA u funkciji svih građana

- Intervju sa prof. dr Ivanovićem

- NMK

Riječ urednika

Broj 32

Riječ urednika

„Djetetu puno ljubavi treba,

da srećno raste, da gradi svoj svijet.

Nikad mu nemoj sasjeći krila,

Iskreno podrži svaki njegov let."

Eh, da, kada govorimo o djeci, onda nas kao okrutni bič ošine misao da ih - nas je sve manje. Neumitna je istina da našim prostorima decenijama vlada negativan prirodni priraštaj, konstantni pad stope nataliteta. Ove alarmantne vijesti potvrđuju i podaci Agencije za statistiku Republike Srpske koja od 2002. godine bilježi negativan prirodni priraštaj. Upravo je povodom toga u Banjaluci održan drugi međunarodni simpozijum - Humana reprodukcija danas na kojem su učesnici iz raznih dijelova svijeta razmijenili svoja nova praktična saznanja i iskustva pod okriljem tema „Protokoli stimulacije u vantjelesnoj oplodnji" i „Dijagnostika steriliteta".

U ovom broju sa zadovoljstvom Vam predstavljamo Dom zdravlja Prijedor sa statusom referentne zdravstvene ustanove od posebnog društvenog značaja, definisanog prostorom, opremom i kadrovima za pružanje primarne zdravstvene zaštite.

Upoznaćemo Vas i sa Specijalnom oftalmološkom bolnicom „Revida" ušuškanom na beogradskom Zvezdarskom brežuljku s pogledom na Dunav i zagledanošću u budućnost čije se ime, iako naizgled neupadljivo, urezuje u pamćenje, jer iza njega ponosno stoji petnaest godina uspješnog rada njenog osnivača i mnogih naših, a sada i ruskih ljekara.

U 32-om izdanju ove medicinske enciklopedije s ponosom Vam predstavljamo lidera zdravstvenog turizma u našoj zemlji i na Balkanu - Centar za prevenciju i edukaciju dijabetičara „Merkur" iz Vrnjačke Banje. Ova jedinstvena zdravstvena ustanova uspješno je objedinila tradicionalno banjsko liječenje, savremenu dijagnostiku, balneo terapiju, edukaciju i savremene wellness relaksacione sadržaje.

I za kraj, u buri naše svakodnevice oslušnimo bar na čas, pouke uvaženog kliničkog psihologa Mladena D. Markovića: „Osobina ljudskog uma je da sve stavlja u zlatni Prokrustov krevet, odosno da sve skraćuje ili produžuje prema svojim mjerilima i to s najboljom namjerom.. .Svođenje drugih na lažna mjerila našeg uma je nasilje, a kao što znamo nasilje je nerazdvojni dio ljudske istorije... Jedini način da prevaziđemo nasilje je da radimo na usavršavanju sebe. Nasilje i patnja javljaju se tamo gdje je nedovršenost, sebičnost, nerazumijevanje i neznanje." Zato, usavršavajmo i uzdižimo naš um, duh i dušu, te bar svojim čistim bićem budimo primjer drugom, ali bez Prokrustovog principa!

S vama, uvijek na vezi Vaš Medici.com

Vaš glavni urednik,
prim. dr Momir Pušac

Fond RS

Broj 32

Ugovaranje zdravstvene zaštite u 2009. godini

Primijenjen kriterijum broja registrovanog stanovništva

Prema riječima direktora Fonda zdravstvenog osiguranja RS Gorana Kljajčina, sa zdravstvenim ustanovama u Republici Srpskoj za ovu godinu je ugovoreno za oko 20 miliona KM više sredstava nego što bi to iznosilo da je u poptunosti primjenjen kriterijum broja registrovanog stanovništva. Tim novcem smo "namirili" iznos ugovorenih sredstava onim zdravstvenim ustanovama koje bi realno u ovoj godini trebalo da dobiju manje sredstava nego do sada, rekao je Kljajčin i dodao da Fondu predstoji obaveza da ova sredstva obezbijedi uštedama na troškovima koje Fond direktno finansira. Ovo znači da ćemo u ovoj godini još više intenzivirati kontrolu troškova, jasnije definisati indikacije za korišćenje propisanih prava i preduzeti sve druge mjere koje će omogućiti efikasno upravljanje troškovima.

Ovo neće biti ni malo lako postići, ali smo se potpisivanjem ugovora obavezali da ga izvršimo i da zdravstvenim ustanovama kroz mjesečne tranše doznačimo sredstva koja im pripadaju na osnovu ugovorenog obima usluga zdravstvene zaštite. Naravno, kako ističe Kljajčin, i zdravstvene ustanove imaju obaveze kod realizacije potpisanih ugovora. U ovoj godini, pored pružanja usluga koje su ugovorene, od zdravstvenih ustanova očekujemo bolji odnos prema pacijentima i još veći stepen poštovanja njihovih prava, kaže direktor Fonda zdravstvenog osiguranja RS.

Humana reprodukcija

Broj 32

Drugi međunarodni simpozijum - Humana reprodukcija danas

Vantjelesna oplodnja

Kako bi na najbolji mogući način doprinijela porastu broja rođenih, Vlada Republike Srpske finansiraće od sada dvije procedure vještačke oplodnje.

Fond zdravstvenog osiguranja Republike Srpske omogućio je prošle godine 209 vještačkih oplodnji, koje kao izuzetno zahtjevna medicinska metoda pojedinačno koštaju pet i po hiljada maraka.

- Mi smo do sada odobravali jednu proceduru u potpunosti, ali to nije bilo dovoljno. Uspješnost prve procedure u idealnim uslovima jeste maksimalno 30 odsto. A idealni uslovi su da žena ima 25 godina. Da bi postigli adekvatan uspjeh potrebne su tri do četiri procedure - naglasio je prof. dr Nenad Babić, izvršni direktor Sektora za zdravstvo u Fondu i dodao da će odluka Vlade RS da finansira i drugu proceduru uveliko doprinijeti porastu broja novorođenčadi u Srpskoj.

Adolescencija

Broj 32

Lavirint puberteta

Adolescencija

Adolescencija (adolescentia-mladost) i njen centralni događaj - pubertet (pubertas-polno sazrijevanje) predstavljaju životno doba u kojem se dijete - polno nezrela jedinka, preobražava u odraslu osobu sposobnu za reprodukciju tj. nastavak vrste.

Prema definiciji Svjetske zdravstvene organizacije adolescencija obuhvata period od 10-te do 20-te godine života. Ta podjela je formalna, jer vrlo često postoje neslaganja izmedju biološkog i psihološkog razvoja adolescenta i dobro je poznato da su te široke varijacije u razvoju jedinke uslovljene ličnim i demografskim, ekonomskim, socijalnim, kulturnim i faktorima okoline.

Gdje god da žive, na selu ili gradu, u bogatim ili nerazvijenim društvima, adolescenti pokazuju karakteristične obrazce ponašanja koji im daju osobitost i jedinstvenost čineći ovaj period života jedinstvenim i različitim od svih drugih perioda čovjekovog života.

Populaciona ekspanzija na našoj planeti u drugoj polovinu 20- tog vijeka učinila je da 30% svjetskog stanovništva pripada grupi adolescenata (10 do 19 godina). Nažalost, na početku 21. vijeka to nije situacija i na području Republike Srpske kao i susjedne nama Republike Srbije, gdje prema gruboj procjeni populacija adolescenata obuhvata oko 15% stanovništva.

Adolescent nastoji da stvori svoj svijet, izdvojen i nezavisan u odnosu na roditelje i šire socijalno okruženje, usvajajući obrasce ponašanja na koji odrasli a posebno roditelji nemaju skoro nikavog uticaja. Takvoj situaciji pogoduje i razaranje tradicionalne patrijahalne porodice i urušavanje uloge roditelja kao i otuđenje među generacijama.

Tjelesne a dijelom i psihičke promjene u pubertetu rezultat su reaktiviranja složenog neuroendokrinog sistema koji obuhvata izvjesne dijelove centralnog nervnog sistema i hipotalamusa, hipofizu i gonade, koru nadbubrežne žlijezde kao i brojne druge žljezde sa unutrašnjim lučenjem. Pubertet u najvećoj mjeri odlikuje brzi rast u visinu, procesi polnog razvoja i sazrijevanja i na kraju postizanje reproduktivne zrelosti.

DZ Prijedor

Broj 32

Dr Mladen Miodragović, direktor

Predstavljamo Dom zdravlja u Prijedoru

"Moj Prijedore u srcu te nosam, na tvoje sam planine ponosan i na tvoja polja oko Sane, što mi liječe na mom srcu rane..."

Iako je natalitet u ovoj regiji u blagom porastu poslednjih nekoliko godina, skoro već dve decenije stoji konstatacija da gradom na Sani „hara bela kuga". Negativan prirodni priraštaj nije samo odlika prijedorske opštine. Ove alarmantne podatke potvrđuju i podaci Agencije za statistiku Republike Srpske, u kojoj se od 2002. godine beleži negativan prirodni priraštaj. Logično, zbog sve većeg učešća starog stanovništva, opšta stopa mortaliteta lagano raste. Činjenica je da nas je sve manje. Da li samo zbog starosti? Koliko je Prijedorčana umrlo "kad im vreme nije", nema preciznih podataka.

Ali, podaci prijedorskog Doma zdravlja o morbiditetu upućuju na to, od čega žitelji ove potkozarske opštine najčešće obolevaju, pa i umiru. Pomoćnik direktora ove zdravstvene ustanove i specijalista opšte medicine, dr Vesna Plavšić, navela je, da je na prvom mestu grupa bolesti kardio-vaskularnog sistema - bolesti srca, krvnih sudova, moždani udari… "Zbog ovih bolesti, pomoć doktora porodične medicine za prvih šest mjeseci 2008. godine, potražilo je 7 268 Prijedorčana. Po učestalosti, iza ovih bolesti su bolesti sistema za disanje - respiratorna oboljenja", rekla je dr Plavšić. Možda bi ove podatke dr Plavšić mogla osnažiti i činjenica da ovi predeli reljefno pripadaju južnom obodu Panonske nizije. Da ovaj prostor jeste "obala Panonskoga mora", govori i podatak da je na samo 135 metara nad morem, Prijedor ukorenio svoje postojanje. U ovom velikom nizinskom prostranstvu, gde vlada umereno kontinentalna klima, često duvaju jaki vetrovi. Zbog niske nadmorske visine, veliki je broj kišnih i maglovitih dana u godini, te je Prijedor i okolina u takvim danima često poplavljen. Uvreženu konstataciju da Prijedorčani, zbog magle i povećane vlažnosti, imaju i većih problema sa disajnim putevima, još bolje potvrđuju podaci iz pedijatrijskih ambulanti u kojima je u prvoj polovini 2008. godine registrovano 20 576 malih pacijenata sa disajnim smetnjama. Iako je doktorica Plavšić potvrdila da u Prijedoru ima povećan broj hroničnih opstruktivnih plućnih bolesti, istakla je, da bez ozbiljne multidisciplinarne studije ne može tvrditi da su mikroklimatski faktori i povećan broj alergena uzrok ovih bolesti ili ih samo dodatno pogoršavaju. Direktor prijedorskog Doma zdravlja, dr Mladen Miodragović, specijalista medicine rada, rekao je da je ova zdravstvena ustanova u saradnji sa opštinom i Agencijom za ekonomski razvoj opštine Prijedor - PREDA, pokrenula projekat "Uticaj povećane vlažnosti vazduha na zdravlje stanovnika opštine Prijedor". "Ova međudržavna studija koju ćemo, da bismo dobili sredstva Evropske unije, raditi sa Slavonskim Brodom i jednom opštinom u RS koja je, kao Prijedor, iste geografske širine i nadmorske visine, pokazaće da li su mikroklimatski uslovi uzrok povećanog broja respiratornih bolesti u našoj opštini", kazao je dr Miodragović, dodajući da je u okviru izrade opštinske strategije o zaštiti i dobroj upravi u oblasti voda predložen i projekat "Uticaj ribnjaka `Saničani` na zdravlje stanovništva". I doktorica Plavšić i doktor Miodragović ističu i porast broja obolelih i umrlih od karcinoma i to na prvom mestu od raka dojke, a potom i raka debelog creva. Dr Plavšić je naglasila da je na prevenciji raka grlića materice dosta rađeno, a primer je i prošlogodišnjni masovni "skrining" žena sa rubnih područja opštine, te da je sve manje žena obolelih od ove zloćudne bolesti. "Pokrenuli smo jednu širu akciju nabavke mobilnog mamografa, mada i od Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite imamo obećanje da ćemo dobiti mamograf da bismo preventivno djelovali i zaustavili rast broja oboljelih žena", kazala je doktorica Plavšić, potencirajući značaj prevencije rizičnih grupa žena. Direktor Doma zdravlja dr Miodragović, najavio je da će ova zdravstvena ustanova i naredne dve godine posvetiti masovnoj prevenciji karcinoma rektuma. "Nabavili smo testove za 30 000 građana i u akciju ćemo krenuti čim se vremenske prilike poboljšaju", naglasio je on.

Još...