Poslednje uneseno:
-
12:40 - 14.12.2008
Izdanja >> Broj 30
Riječ urednika
„Dok tapkaju tiho kapi guste kiše, minut svakog časa nestaje sve tiše...A ja pustih dugu da ode bez boja, ne slutih da čežnju krije duša moja.Ko biljka na suncu tražila je spas, ne razabrah reči, prebrz beše kas.Al’ tako mi dana okupanog tog, sad razumem slovca, sad mi jasan zov!No, iščeze duga i minuti svi, bespovratni behu kišni časi ti.Zato svaki minut bojim duge luk i ne dam da nestane kao onaj put!“(Jovana Pušac)
Opomena. Baš tako bi se moglo nadjenuti ime ovom lirskom izrazu. Kao prst na čelo, koji bi nam trebao vrlo često, u trenucima kajanja i preispitivanja - da li smo mogli učiniti nešto, uložiti napor više, pa dati sopstvenom životu kakav sopstveni doprinos, promijeniti učmali tok stvari, podići glavu gore i hrabro se uhvatiti u koštac sa stvarnošću?! Ili smo dovoljno učinili, dovoljno se potrudili, jer život je, prema nekima, kao rijeka, te i nije važno šta nas sve to poslije vira čeka...
No, istina, važno nam je šta nas sve to u ovom jubilarnom 30-om broju Medici.com-a čeka:
Datum 15. novembar 1978. godine, će zauvijek ostati uknjižen u rodni list Medicinskog fakulteta u Banjaluci. Svoj 30-i rođendan Medicinski fakultet je svečano proslavio istog tog dana, 2008. godine u prepunoj sali Kulturnog centra Banski dvor, u istoj onoj sali u kojoj su daleke 1978. godine, novembra mjeseca, počela i prva predavanja...
A Lekarska komora Srbije je nakon 63. godine 22. oktobra svečano u Domu Narodne skupštine dodijelila ljekarima prve licence za rad. „Biti lekar, znači odoleti iskušenju i uverenju da je onaj ko pomaže iznad onoga kome je pomoć potrebna, a tu spoznaju o nesuperiornosti svoje funkcije moraju imati i političari, jer biti lekar veliko je to, ali to znači i odoleti iskušenju, jer zbog toga što je neko lekar ili predsednik ne znači da je iznad drugih", istakao je Boris Tadić, predsednik Srbije u svom nadahnutom obraćanju ljekarima.
U ovom broju donosimo bogat sadržaj vezan za Svjetski dan šećerne bolesti 14. novembar, pod motom „Ujedinjeni protiv dijebetesa" obilježen i u Republici Srpskoj mnogobrojnim javnim manifestacijama u svim regionalnim centrima.
Predstavljamo vam Institutut za neurohirurgiju KC Srbije koji je 31. oktobra obilježio 55 godina svoga postojanja.
I naposljetku, Medici.com Vam želi mnogo sreće i mnogo zdravlja za trenutke novogodišnjih slavlja! I naravno, budimo na vezi dok bojimo dugu najveselijim bojama!
Iskreno, Vaš Medici.com
Vaš glavni urednik,
prim. dr Momir Pušac
Detaljnije...
-
12:36 - 14.12.2008
Izdanja >> Broj 30
Zdravstvo
Studijsko putovanje
Sistem kvaliteta u zdravstvu Francuske
U okviru realizacije projekta "Jačanje institucionalnih kapaciteta agencija za kvalitet u BiH", kojeg finansira EU, šestočlana delegacija BiH boravila je sredinom novembra u Francuskoj. Studijsko putovanje je organizovano s ciljem upoznavanja sa organizacijom zdravstvenog sistema Francuske, sa akcentom na institucionalnu organizaciju sistema kvaliteta zdravstvene njege i postupak certifikacije i akreditacije.
Za razliku od drugih zemalja EU, u Francuskoj je certifikacija zdravstvenih ustanova obavezna. Obaveznost certifikacije, kako je objašnjeno, pretpostavlja prosječne zahtjeve kako bi ih mogle dostići i "najlošije" ustanove. Dobrovoljnost, s druge strane, pretpostavlja postavljanje visokih zahtjeva u postupku certifikacije, koje objektivno ne mogu dostići svi.
Detaljnije...
-
12:33 - 14.12.2008
Izdanja >> Broj 30
Zdravstvo
30 godina Medicinskog fakulteta u Banjoj Luci
Još uvek na istoj adresi
Subota, 15. novembar 2008. godine. Medicinski fakultet u Banjaluci slavi 30 godina svoga postojanja i opstajanja. Lep jubilej i zavidno trajanje. Rođendansko slavlje upriličeno je svečanom akademijom u prepunoj sali Kulturnog centra Banski dvor (u istoj onoj sali u kojoj je daleke 1978. godine, novembra meseca, održana svečanost povodom otvaranja Medicinskog fakulteta u Banjaluci).
Prisutne je pozdravila dekan Medicinskog fakulteta, prof. dr Zdenka Krivokuća, rekavši da je fakultet za 30 godina rada i postojanja iznedrio 1.759 doktora medicine, 647 specijalista raznih profila, 121 magistra medicinskih nauka, 72 doktora medicinskih nauka, 156 doktora stomatologije i 150 farmaceuta. Ovim grandioznim brojkama pretočenim u medicinske stručnjake, Medicinski fakultet je dao izvanredan doprinos zdravstvu u Republici Srpskoj.
Detaljnije...
-
12:30 - 14.12.2008
Izdanja >> Broj 30
Zdravstvo
Svjetski dan borbe protiv dijabetesa, 14. novembar
Ujedinjeni protiv dijabetesa u RS
U svijetu danas živi više od 250 miliona osoba sa šećernom bolešću, a tokom sljedećih 20 godina se očekuje porast na više od 380 miliona, što govori o globalnoj pandemiji dijabetesa. Svake godine od šećerne bolesti oboli novih 7 miliona osoba a umre 3,8 miliona, čija se smrt može neposredno ili posredno povezati sa šećernom bolešću. Svakih 10 sekundi umire jedna osoba sa šećernom bolešću, a dvije osobe razviju šećernu bolest. Sedam od deset zemalja sa najvećim brojem osoba koje boluju od šećerne bolesti nalaze se u skupini zemalja u razvoju. U 2025. godini 80% bolesnika nalaziće se u zemljama sa niskim ili srednje niskim prihodima. Godišnje oko 70 000 djece mlađe od 14 godina razvijaju šećernu bolest tipa 1.
Detaljnije...
-
12:28 - 14.12.2008
Izdanja >> Broj 30
Zdravstvo
Koliko znamo o raku grlića materice i šta činimo na prevenciji
Prof. dr Nenad V. Babić, nacionalni koordinator za reproduktivno zdravlje, izvršni direktor Sektora za zdravstvo, Fonda zdravstvenog osiguranja RS
Rak grlića materice
Rak grlića materice razvija se u dijelu materice koji se otvara u rodnicu. Rak nastaje kada dođe do promjena ćelija grlića (vrata) materice i kada počne njihov nekontrolisani rast. Na veliku sreću, od početnih promjena ćelija do razvijenog stadijuma raka grlića materice prođe mnogo godina. Ti rani stadijumi bolesti, prije nego se razvije rak, liječe se veoma uspješno i lako.
Detaljnije...
-
12:25 - 14.12.2008
Izdanja >> Broj 30
Farmacija
Remedica Ltd.
Zdravlje, napredak nauke i stalna edukacija
Remedica Ltd. je jedan od vodećih proizvođača farmaceutskih proizvoda. Pod svojim današnjim, dobro poznatim imenom, kompanija posluje od 1980. godine. Sedište kompanije nalazi se na Kipru, državi članici Evropske unije od 2004. godine, gde se – za sada – nalaze i svi proizvodni pogoni.
Detaljnije...
-
12:23 - 14.12.2008
Izdanja >> Broj 30
Farmacija
Dr. Darko Počanić, voditelj koronarne jedinice Kliničke bolnice «Merkur» u Zagrebu
Liječenje erektilne disfunkcije
Erektilna disfunkcija je učestalo i obično nepotpuno dijagnostikovano oboljenje.Trenutno više od šest miliona muškaraca širom planete pati od erektilne disfunkcije. Očekuje se dupliranje ovog broja do 2025. godine. Muškarci se vrlo teško odlučuju da traže stručnu medicinsku pomoć, pa se procjenjuje da samo jedan od deset muškaraca sa erektilnom disfunkcijom prima adekvatnu terapiju. Naravno, priča o seksualnom zdravlju pripada sferi intime svakog čovjeka. Ali kada je riječ o poremećajima očekivanih prirodnih funkcija, ne treba ih se stiditi i kriti ih, jer se onda gubi i prilika za liječenje.
Detaljnije...
-
12:20 - 14.12.2008
Izdanja >> Broj 30
Zdravstvo Srbije
Lekarska komora Srbije, nakon 63 godine
Licenca je za svakog lekara čast, ali i obaveza
Prva licenca dodeljena je dr Tatjani Radosavljević, predsedniku Komore, druga prof. dr Tomici Milosavljeviću, ministru zdravlja, treća prof. dr Vojku Staniću, predsedniku Srpskog lekarskog društva. Među prvih 10, licence su dobili i general-major prof. dr Miodrag Jevtić, načelnik VMA, prof. dr Milan Antonić, predsedenik Skupštine LKS, dr Goran Bulatović, predsedenik Upravnog odbora LKS i predsednik Regionalne komore Vojvodine, prof. dr Miroslav Vukosavljević, predsednik Regionalne komore Beograda, dr Nevena Karanović i dr Tomislav Stantić, državni sekretari za zdravstvo.
Detaljnije...
|
|
|
|
|
Funkcionalna hrana je hrana koja sadrži komponente ili dodatke koji pokazuju povoljno djelovanje na jednu ili više funkcija organizma i tako utiče na poboljšanje opšteg stanja organizma i zdravlja ili značajno utiče na smanjenje rizika od nastanka bolesti. Iako je ovo relativno nov termin, interes za terapijske mogućnosti hrane nije nov. Moglo bi se reći da se razvoj i afirmacija koncepta funkcionalne hrane bazira na hipotezi koja potiče još od Hipokrata, a glasi: "Neka tvoja hrana bude tvoj lijek i neka tvoj lijek bude tvoja hrana".
FORTIFIKACIJA HRANE
Nutrijenti dodani u osnovnu hranu mogu povećati unos određenog nutrijenta na razini cijele populacije. Upravo je obogaćivanje hrane različitim supstancama na početku prošlog vijeka bilo zaslužno za iskorijenjivanje bolesti kao što su gušavost, rahitis, beri-beri i pelagra (obogaćivanje soli jodom započelo je 1920. godine, mlijeku je dodan vitamin D 1930. godine, brašno i hljeb obogaćeni su vitaminima B skupine 1940. a od početka osamdesetih godina dvadesetog vijeka kalcij se dodaje u razne prehrambene proizvode).
Vitamini, minerali, antioksidansi, proteini i fitohemikalije često se dodaju hrani kako bi se obogatila njena nutritivna vrijednost. Ovo je pogotovo velika prednost za ljude koji su zbog socioloških, kulturoloških ili medicinskih razloga izbacili određene namirnice iz ishrane.
U nekim slučajevima namirnice su obogaćene nutrijentima koje su izgubile tokom obrade ili proizvodnje (revitaminizacija) npr. vitamin B se dodaje bijelom brašnu da bi se postigla prirodna doza koju sadrže žitarice iz kojih je brašno proizvedeno ili se namirnicama dodaju nutrijenti koji se u njima prirodno nalaze, ali u nedovoljnim količinama (obogaćivanje) npr. obogaćivanje žitarica željezom. Na kraju, nekim namirnicama dodaju se nutrijenti koji nisu prirodno prisutni u njima (vitaminiziranje), npr. dodavanje omega-3 kiseline u jaja, ili kalcija u sok od narandže. I naravno, u ovu vrstu hrane spadaju i neke namirnice u svom izvornom obliku (pojedine vrste voća, povrća, ribe, mesa, žitarica, ulja).
Da bi se vršila fortifikacija (obogaćivanje) potrebno je da se ispune dva uslova: 1. da je hrana koja se obogaćuje u širokoj upotrebi i 2. da je jeftina (pristupačna).
Zbog velike popularnosti i univerzalne konzumacije proizvoda od žitarica, oni se najčešće uzimaju kao nosilac fortifikacije u ishrani.
NAJČEŠĆI PRIMJERI FORTIFIKACIJE
Na početku se najčešće vršilo obogaćivanje brašna i hljeba vitaminima B skupine (riboflavin, nijacin, tiamin). Ova politika fortifikacije pomogla je radikalnom smanjenju incidence bolesti i stanja uzrokovanih deficitom vitamina B skupine kao i incidence anemije uzrokovane deficitom željeza.
Folna kiselina je još jedan iz skupine B vitamina koju konzumenti najčešće ne dobijaju u dnevno preporučenim količinama. Da bi se osigurala potrebna količina, vrši se obogaćivanje žitarica folnom kiselinom. 1988. god. FDA ( Food and Drug Administration) dala je preporuke da se obogaćivanje vrši na način da se na 100 g žitnih pahuljica dodaje 140 mcg folne kiseline. Naknadne studije su pokazale da se folna kiselina koja se nalazi u obogaćenim proizvodima žitarica bolje apsorbuje of folne kiseline koja se nalazi u svom prirodnom izvoru (voću i povrću). Jedno od najvažnijih otkrića medicine dvadesetog vijeka je da se suplementacijom folne kiseline postotak oštećenja nervnog sistema novorođenčadi smanjuje za 48 do 80%.
Mnogi proizvodi od žitarica, kao što su pahuljice, hljeb, proizvodi od tijesta, te smrznuti vafli, od nedavno se obogaćuju kalcijem, a razlog je hronično nizak unos kalcija pogotovo kod žena i adolescentica koje konzumiraju malo mliječnih proizvoda.
Kalcij i vitamin D dodaju se jogurtu, mlijeku i voćnim sokovima kako bi se smanjio rizik pojave osteoporoze.
Proizvodi namjenjeni za očuvanje zdravlja kardiovaskularnog sistema najčešće sadrže dodatak omega-3 masnih kiselina, te fitohemikalije, fitostanole i fitoestrole zbog njihovog povoljnog djelovanja na nivo holesterola u krvi.
Antioksidansi djeluju sa ciljem da štite ćelije od oksidativnog oštećenja. Preporučuje se konzumacija širokog spektra antioksidanasa, budući da svaki antioksidans štiti različiti dio organizma i na različitim razinama štiti ćelije od oksidativnog stresa. Ćelije mogu da tolerišu blagi oksidativni stres koji uzrokuje povišen nivo antioksidativne odbrane, dok veći oksidativni stres izaziva nepovratna oštećenja i smrt. Najznačajniji antioksidansi su vitamin E, najvažniji čistač slobodnih radikala u lipoproteinima ćelijskih membrana, inhibiše lipidnu peroksidaciju.
Vitamin C ima antioksidativne sposobnosti, naročito u respiratornom sistemu, detoksikuje udahnute oksidisane zagađujuće materije, a u prisustvu većih količina slobodnih jona gvožđa i bakra može imati prooksidativno dejstvo.
Cink, selen, lignani, flavonidi, ostali biljni fenoli, beta karoteni koji, iako su povezani sa smanjenjem rizika od kardiovaskularnih i malignih bolesti, njihova antioksidativna svojstva treba potvrditi in vivo. Vitamini i minerali dodaju se cijelom nizu proizvoda.
Steroli snižavaju nivo holesterola.
ZAKLJUČAK
Primjena dijetoterapije i nutritivnih modifikacija kod mnogih je bolesti presudna za tok i ishod bolesti. Na tržištu se pojavio veliki broj posebno dizajniranih prehrambenih proizvoda i dodataka hrani koji su sve popularniji kako na Zapadu tako i kod nas. Interes za hranu koja je u stvari negdje na granici između hrane i lijeka je ogroman, zbog sve boljeg shvatanja veze između ishrane i zdravlja i bolesti (zbog sve većeg interesa pojedinca za vlastito zdravlje. |
|
|
|
|
|
